ನಾನು ಡಾ. ಸನ್ಜುಕ್ತಾ ಭಾದುರಿ,
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಂಶೋಧನಾ
ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಡೀನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಬನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್‌(urban planning) ವಿಷಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ನಾನು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ .
ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಅಂಡ್ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು(city and metropolitan planning) ಕುರಿತು ನಾನು ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಏಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ
ಅಥವಾ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಾವು ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು?
ನಗರಗಳು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ
ಮತ್ತು ಅವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ
ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಅನುಸಾರವಾಗಿ 2050 ರಲ್ಲಿ
ಇದು 66% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪುನಃ ಅಂದಾಜುಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಇದು 2011 ರಲ್ಲಿನ
32% ರಿಂದ 2050 ರಲ್ಲಿ 60% ಕ್ಕೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ
ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಯೋಜಿತವಲ್ಲ .
ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ, ವ್ಯವಹಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಯೋಜಿತವಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ನಗರಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ,
ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಈ ಕೋರ್ಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ
ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ವಿಧಾನಗಳು, ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ
ನೀವು ಏನು ಕಲಿಯುವಿರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ .
ಅರ್ಬನೈಸೇಶನ್(urbanization) ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ.
ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ,
ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಟೋಕಿಯೊದಂತಹ
ಮೆಗಾಸಿಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಬನೈಸೇಶನ್(urbanization) ವಿವಿಧ
ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
ಇದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಹುದು ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕವೂ ಆಗಿರಬಹುದು.
ನಗರಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ
ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಇದು ಒಂದು ಆಯಸ್ಕಾಂತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ
ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಮತ್ತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳು
ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಸತಿಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯ
ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ,
ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದಟ್ಟಣೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.
ನಗರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,
ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ನಗರವನ್ನು ಅದರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಥವಾ ಅದರ
ಒಳನಾಡಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ನಾವು ವಸಾಹತುಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ
ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗದ
ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ
ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನದಿ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ,
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ, ಮೊಘಲ್ ಅವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ.
ಈ ಕೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಎವೆಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗಯೂ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಿರುವ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ನಗರದೊಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು,
ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳು, ಕೌಂಟರ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ನಗರಗಳ(counter magnet cities) ಬಗ್ಗೆ
ಸಹ ನೀವು ಕಲಿಯುವಿರಿ.
ಮುಂದೆ, ನಾವು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರೆವೆಲ್ಯೂಶನ್ನಿಂದ(industrial revolution)
ಆಧುನಿಕ ದಿನದ ಯೋಜನೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಟೌನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್(town planning)
ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
ಯೋಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು
ನಾವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯದಿಂದ ನವ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯದಿಂದ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರದಿಂದ
ನವ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರತಿ-ಕ್ರಾಂತಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು
ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಿಧಾನಗಳತ್ತ ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವು
ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು ಆಗಿವೆ.
ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು ನಗರಗಳನ್ನು
ಹೇಗೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು, ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏನು,
ಆಧಾರಾಂಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಏನು, ಏನನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು
ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು
ಮುಂದುವರಿಸಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ನೋಡಿ ಇದು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂಸ್ ಪ್ಲಾನ್(land use plan) .
ಇದು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂಸ್ ಪ್ಲಾನ್(land use plan) ಆಗಿದೆ.
ಇವುಗಳು ಈಗಿರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ
ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿವೆ
ಮತ್ತು ಇವು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ನಾವು
ನಗರದೊಳಗೆ ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು,
ಪಾರ್ಕುಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.
ಈ ಭಾಗವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ
ಮತ್ತು ಈ ಭಾಗಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ನಗರವಾಗಿದೆ.
ನಗರವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ನಗರವು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಇವು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ
ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ರೆಸಿಡೆನ್ಷಯಲ್ ಏರಿಯಾಗಳು(residential areas) , ನಂತರ ನಾವು
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ;
ನಂತರ ನಾವು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಲಮೂಲವಿದೆ,
ಇದನ್ನು ಮನರಂಜನಾ ವಲಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತದನಂತರ ಒಂದು ಬಫರ್ ವಲಯವೂ ಇದೆ,
ಇದು ಜಲಮೂಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳೂ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು(transportation corridors) ಇವೆ.
ಇಲ್ಲೊಂದು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯಿದೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯಿದೆ
ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು
ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಈ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿವೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ,
ಅಂದರೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶದ
ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕ್ರಮಾನುಗತವಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ
ಅವಶ್ಯಕತೆ, ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು
ಗಮನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ರೀಜನಲ್ ಪ್ಲಾನ್(regional plan) , ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್(Master plan) , ಜೋನಲ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು(Zonal plans)
ಮತ್ತು ನಂತರ ಲೋಕಲ್ ಏರಿಯಾ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು(Local area plans) ,
ಇದು ವಾರ್ಡ್ ಲೆವೆಲ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು(Ward level plans) ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲೇಔಟ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು(Layout plans) .
ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾಯಿದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ
ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು
ನೀತಿಗಳು, ನಿಯೋಗಗಳು
ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ನಗರಗಳು ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳಿಂದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ
ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೆಗಾ ನಗರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ,
ಅರ್ಬನ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಮಟ್‌ನ(urban development) ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ
ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು
ಹೊಂದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತು ಅರ್ಬನ್ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ರಿಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು(urban governance reforms) , ಅರ್ಬನ್ ರಿ-ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್(urban re-development)
ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರಿಸೋರ್ಸ್ ಮೊಬಿಲಿಜೈಸೇಶನ್(resource mobilization) ,
ಇನೊವೇಟಿವ್ ಫಿನಾನ್ಸಿಂಗ್(innovative financing) ಮತ್ತು
ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ರಿಕ್ವೈರ್‌ಮೆಂಟ್(investment requirement) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅರ್ಬನ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಮಟ್‌ಗೆ(urban development)
ನಾವು ಹೇಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು
ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಅಂಡ್ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್‌‌ನ(city and metropolitan planning) ಬಗ್ಗೆ
ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪದವೀಧರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು
ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿರಬಹುದಾದ ಯಾರಾದರೂ
ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಗರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ಕಲಿಯಲು ಬಯಸುವ ಯಾರಾದರೂ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ
ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಲಿಯಬಹುದು.