प्रिय विद्यार्थ्यांनों, डिजिटल लायब्ररीच्या कोर्समध्ये आपले स्वागत आहे.
मी डॉ. जगदीश अरोरा, या कोर्सचा डायरेक्टर असून, इन्फॉर्मेशन अ‍ॅंंड लायब्ररी
नेटवर्क सेंटर, गांधी नगर आणि या कोर्सचा कोऑर्डीनेटर आहे.
या कोर्ससाठी नावनोंदणी केल्याबद्दल धन्यवाद.
आम्हाला आशा आहे की या कोर्सच्या दरम्यान तुम्हाला शिकण्याचा उत्कृष्ट अनुभव मिळेल.
या अभ्यासक्रमाचे उद्दिष्ट हे डिजिटल लायब्ररीज, त्यांची वैशिष्ट्ये,
त्यातील घटक, स्टँँडर्ड, प्रोटोकॉल्स, आईपीआर आणि कायदेशीर समस्या,
डिजिटल अधिकार आणि प्रवेश व्यवस्थापन, डिजिटल लायब्ररीजची योजना
आणि मुल्यांकन यावर सखोल ज्ञान देणे हे आहे.
या कोर्स अंतर्गत विद्यार्थ्यांमध्ये कौशल्ये प्रस्थापित करणे, त्यांना त्यांच्या संस्थेसाठी
सदस्यत्व घेण्यापूर्वी व्यावसायिकदृष्ट्या उपलब्ध असलेल्या डिजिटल लायब्ररीजचे
मूल्यमापन करणे, तसेच प्लॅनिंंगपासून ते डिजिटल लायब्ररीच्या
सर्विसेस देण्यापर्यंतच्या सर्व मध्यवर्ती टप्प्यांसह स्वत:ची
डिजिटल लायब्ररी स्थापन करता
येणे हे मुख्य उद्दिष्ट असेल.
हा कोर्स डिजिटल लायब्ररीज, त्यांची वैशिष्ट्ये आणि त्यांच्या मुख्य घटकांवर
सखोल ज्ञान देतो.
या कोर्समध्ये टेक्नोलॉजी, प्रक्रिया, डिजिटायझेशन आणि डिजिटल प्रिझर्वेशन करण्यामधल्या
विविध टप्प्यांंविषयी सखोल माहिती देण्यात येते. या कोर्समध्ये डिजिटल
लायब्ररी आणि सीमॅन्टिक वेब असलेल्या त्याच्या संबंधांविषयी देण्यात
येणाऱ्या परियोजना आणि सेवांविषयी सविस्तर माहिती दिली जाते. यामध्ये डिजिटल लायब्ररीज
नियोजन, अंमलबजावणी, विपणन, प्रमोशन आणि मूल्यांकन
प्रक्रियेचा समावेश होतो. विद्यार्थ्यांना डिजिटल अधिकार व प्रवेश
व्यवस्थापन आणि त्याची परियोजना तसेच डिजिटल लायब्ररीजच्या विविध
पैलूंच्या अंतरंगाचे ज्ञान प्राप्त होईल. जरी कोर्समध्ये डिजिटल लायब्ररीच्या
मुक्त प्रवेशाविषयी सांगितलेले असले तरीसुद्धा त्यांच्यामध्ये वापरण्यात येणाऱ्या बॅकएन्ड टेक्नोलॉजीची
उदाहरणे देखील विस्तृतपणे देण्यात आलेली आहेत. हा कोर्स यूएसए, युके, भारत
आणि जगातील इतर देशांसह जगभरातील मोठ्या डिजिटल लायब्ररी प्रोजेक्ट
आणि उपक्रमांबद्दल सुद्धा ज्ञान उपलब्ध करून देतो.
शेवटी, अर्थातच हा कोर्स ई- प्रिंट्स, डी- स्पेस आणि जीएसटीएलसारख्या ओपन सोर्स
इंस्टिट्युशनल रिपॉजीटरी सॉफ्टवेअरची स्थापना करण्यासंबंधींंच्या केस
स्टडीज करण्यासाठी बनवण्यात आला आहे. याचा अर्थ
ग्रीनस्टोन डिजिटल लायब्ररी आहे. हा कोर्स लायब्ररी ॲंन्ड इन्फॉर्मेशन सायन्सच्या
विद्यार्थ्यांसाठी तसेच लायब्ररीॲंन्ड इन्फॉर्मेशन सेन्टर्समध्ये काम करणाऱ्या
व्यावसायिकांसाठी बनविण्यात आला आहे.
तथापि, ज्या कोणालाही डिजिटल लायब्ररी विषयी शिकण्याची इच्छा आहे त्यांनी हा कोर्स
जॉईन करणे स्वागतार्ह आहे. या कोर्समध्ये 15 भाग असून हा 15
आठवड्यांच्या कालावधीत पूर्ण होऊ शकतो. या 15 आठवड्यांमध्ये येथील तज्ञ
चर्चासत्राद्वारे, लाइव्ह चॅट्स आणि ईमेलद्वारे तुमच्याशी
संवाद साधतील. या कोर्समध्ये सामील झालेल्या सहाध्यायींशी
चर्चासत्र आणि लाइव्ह चॅट्सद्वारे संवाद साधण्याची संधी
देखील तुम्हाला प्राप्त होईल.
धन्यवाद.