నేను డాక్టర్ సంజుక్తా భాదురి,
స్కూల్ ఆఫ్ ప్లానింగ్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్ ఢిల్లీలో
డీన్ రీసెర్చ్ అండ్ అర్బన్ ప్లానింగ్ ప్రొఫెసర్.
నేను గత మూడు దశాబ్దాలుగా ఎస్ పి ఏలో ఫ్యాకల్టీగా పనిచేస్తున్నాను.
నేను సిటీ అండ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్‍పై కోర్సును అందిస్తున్నాను.
ఈ కోర్సు ఎందుకు సముచితం లేదా
ఈ కోర్సు నుండి మనం ఏమి నేర్చుకోవచ్చు.
నగరాలు డైనమిక్ ఎంటిటీస్ మరియు
అవి నిరంతరం పెరుగుతున్నాయి మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి.
ప్రపంచంలోని 50% కంటే ఎక్కువ పట్టణాలే అని మనందరికీ తెలుసు
మరియు భవిష్యత్ అంచనా ప్రకారం
2050 కి ఇది 66% కి పెరుగుతుంది.
భవిష్యత్ అంచనా ప్రకారం భారతదేశంలో ఇది 2011 లో
32% నుండి 2050 లో 60% కి పెరుగుతుంది.
ప్రస్తుతం, చాలా సమస్యలు ఉన్నాయి, వ్యాపార ఎదుగుదల
మరియు అభివృద్ధికి సంబంధించిన సమస్యలు ఉన్నాయి
మరియు చాలామటుకు మన నగరాలు ప్రణాళిక లేనివి.
అందువల్ల ఈ కోర్సు సిటీ అండ్ మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాస్ ప్లానింగ్‍కు సంబంధించిన
వివిధ ప్రక్రియలు, విధానాలు, పద్ధతులను
అందిస్తుంది మరియు ఈ రోజు నగరాలను
పీడిస్తున్న సమస్యల యొక్క స్థాయి, తీవ్రత
మరియు సంక్లిష్టతను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది.
ఈ కోర్సు యొక్క కంటెంట్‍ను మరియు ఈ కోర్సు నుండి
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారో చూద్దాం.
మనము అర్బనైజేషన్ పోకడలతో ప్రారంభిద్దాము.
ఎలా ఎక్కువ మంది ప్రజలు నగరాలకు వలస
వస్తున్నడం వల్ల నగరాలలో జనాభా వేగంగా పెరగుతోందో?
మరియు ఢల్లీ, ముంబై, న్యూయార్క్, టోక్యో వంటి
మెగాసిటీస్ సంఖ్య కూడా ప్రపంచంలో పెరిగింది.
మన నగరాల్లో అర్బనైజేషన్ యొక్క
వివిధ ప్రభావాల గురించి తెలుసుకుందాము.
ఇది సానుకూలంగా మరియు ప్రతికూలంగా ఉండవచ్చు.
నగరాలు ఎలాంటి అవకాశాలను అందిస్తున్నాయో
మరియు వలస వచ్చే జనాభాను ఎలా
ఆకర్షిస్తున్నాయో చూద్దాం.
అదే సమయంలో నగరాల్లో మురికివాడలు,
వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ లేకపోవడం,
కాలుష్యం, రద్దీ అధికంగా ఉండటం వంటి
అనేక సమస్యలు ఉన్నాయి.
నగరాలను ఒక్కటే అర్థం చేసుకోలేము
ఎందుకంటే అవి దాని హింటర్‍ల్యాండ్‍చే ప్రభావితమవుతాయి.
ఒక నగరం దాని ప్రాంతం లేదా
హింటర్‍ల్యాండ్‍ పరంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
మనము స్థావరాల చరిత్ర గురించి తెలుసుకుంటాము
మరియు పాలియోలిథిక్ పీరియడ్ నుండి ఈనాటి వరకు
నగరాలు ఎలా అభివృద్ధి చెందాయి అనే దానిపై
అవగాహన పెంచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాము.
ఉదాహరణకు రివర్ వ్యాలీ సివిలైజషన్స్ గురించి,
రోమన్ సామ్రాజ్యం గురించి, మొఘల్ కాలం గురించి.
ఇవన్నీ ఈ కోర్సులో నేర్చుకుంటాం.
మీరు అభివృద్ధి చేసిన కొత్త నగరాల గురించి మరియు
సాటిలైట్ టౌన్స్, ఇన్నర్ సిటీ ఏరియాస్,
పెరి అర్బన్ ఏరియాస్, కౌంటర్ మాగ్నెటిక్ సిటీస్‌ల
గురించి కూడా నేర్చుకుంటారు.
తరువాత, ఇండస్ట్రియల్ రెవల్యూషన్ నుండి
ఆధునిక ప్లానింగ్‍ వరకు టౌన్ ప్లానింగ్
చరిత్ర గురించి తెలుసుకుందాము.
క్లాసికల్ నుండి నియో క్లాసికల్ ప్లానింగ్దాని నుండి
పోస్ట్ మాడర్న్ దాని నుండి నియో క్లాసికల్ కౌంటర్ రివల్యూషన్
మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న విధానాల నుండి ప్లానింగ్‍ రంగంలో
వివిధ సిద్ధాంతాలు మరియు నమూనాలను పరిశీలిస్తాము.
కోర్సు యొక్క అతి ముఖ్యమైన భాగం
ప్లానింగ్ అప్ప్రోచెస్ అండ్ టెక్నిక్స్.
నగరాలను ఎలా ప్లాన్ చేయాలి,
ప్రక్రియ ఏమిటి, డేటా రిక్వైర్మెంట్స్ ఏమిటి,
విశ్లేషించాల్సినది ఏమిటి అనే ప్లానింగ్ అప్ప్రోచెస్
గురించి మాట్లాడుకుందాం.
అందువల్ల ప్లానింగ్‌ను
కొనసాగడానికి ఇవి వివిధ పద్ధతులు.
ఇది ల్యాండ్ యూస్ ప్లాన్.
ఇది నగరానికి ప్రతిపాదిత ల్యాండ్ యూస్ ప్లాన్.
ఇవి ప్రస్తుతం ఉన్న రెసిడెన్షియల్ ఏరియాస్,
మరియు ఇవి మేజర్ హైవేస్ వెంట ప్రతిపాదించబడ్డాయి
మరియు ఇవిప్రోపోస్డ్ రిక్రియేషన్ ఏరియాస్,
అలాగే రెసిడెన్షియల్ ఏరియాస్,
పార్క్స్, గార్డెన్స్ అన్నీ
నగరం లోపలే ఉన్నాయి.
ఈ భాగం ఎక్సిస్టింగ్ సిటీ
మరియు ఈ భాగాలు ప్రోపోస్డ్ సిటీ.
నగరం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు, నగరం పెరుగుతుంది,
కాబట్టి ఇవి ఫ్యూచర్ డెవలప్మెంట్ ఏరియాస్ కోసం,
వీటిని ఫ్యూచర్ డెవలప్మెంట్‍కు కేటాయించారు.
రెసిడెన్షియల్ ఏరియాస్ అలాగే పబ్లిక్
మరియు సెమీ పబ్లిక్ ఏరియాస్ ఉన్నాయి,
అలాగేవాటర్ బాడీస్ ఉన్నాయి,
ఇక్కడ ఒక వాటర్ బాడీ ఉంది,
అది రిక్రియేషన్ జోన్‌గా పరిరక్షణ కోసం ప్రతిపాదించబడింది.
ఆపై బఫర్ జోన్ కూడా ఉంది,
ఇది వాటర్ బాడీని రక్షించడం కోసం.
అలాగే ప్రోపోస్డ్ ట్రాన్స్పోర్టేషన్ కార్రిడోర్స్ కూడా ఉన్నాయి.
రైల్వే లైన్ ఉంది, ఎక్సిస్టింగ్ రైల్వే లైన్ ఉంది
మరియు, ఫ్యూచర్ డెవలప్మెంట్‍కు
ప్రోపోస్డ్ కార్రిడోర్స్ ప్రతిపాదించబడ్డాయి.
మన దేశంలో వివిధ లెవెల్స్ అఫ్ ప్లానింగ్ ఉన్నాయి,
అనగా హైరార్కీ అఫ్ ప్లాన్స్ ఉంది,
ఏరియా ప్లాన్ ఆధారంగా ఇది జరుగుతుంది.
అందువల్ల, వివిధ ప్లాన్స్యొక్క అవసరం,
కంటెంట్ మరియు ప్రాసెస్‌నుపరిగణనలోకి
తీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాము.
రీజినల్ ప్లాన్ నుండి, మాస్టర్ ప్లాన్, జోనల్ ప్లాన్
మరియు తరువాత వార్డ్ లెవెల్ ప్లాన్స్ ఐన
లోకల్ ఏరియా ప్లాన్స్, మరియు చివరకు లేఔట్ ప్లాన్స్.
కాబట్టి పెద్ద ప్రాంతం నుండి
మనం మైక్రో స్కేల్‌కి వస్తాము.
అన్ని ప్లాన్స్ కొన్ని చట్టాల క్రింద తయారు చేయబడ్డాయి
మరియు అందువల్ల లీగల్ మన్డేట్స్ మరియు
నగరాల అభివృద్ధికి మార్గనిర్దేశం చేసే విధానాలు,
మిషన్లు మరియు స్కీమ్స్ గురించి
తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
నగరాలు పరిమాణం పెరిగేకొద్దీ చిన్న నగరాలు
నిరంతరం మెగా నగరాలుగా పెరుగుతున్నప్పుడు,
అర్బన్ డెవలప్మెంట్‍ యొక్క వివిధ అంశాలు
సజావుగా మరియు సమర్థవంతంగా
పనిచేయడానికి గవర్నెన్స్ రిఫార్మ్స్ ,
అర్బన్ రీ-డెవలప్మెంట్‍ మరియు
పార్టిసిపేటరీ అప్ప్రోచెస్ పరిణంలోకి తీసుకోవాలి.
చివరగా, అర్బన్ డెవలప్మెంట్‍‌కి
మనము ఎలా ఫైనాన్స్ చేస్తామో తెలుసుకోవాలి,
ఇందులో రిసోర్స్ మొబిలైజషన్, ఇన్నోవేటివ్ ఫైనాన్సింగ్
మరియు ఇన్వెస్ట్మెంట్ రిక్వైర్మెంట్స్ ఉంటాయి.
సిటీ ఒర్ మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్ గురించి ఎవరైతే
తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారో వారి జ్ఞానాన్ని
పెంచుకోవాలనుకుంటున్నారో వారికి ఈ కోర్సు ఉపయోగపడుతుంది.
ప్రధానంగా పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థులు, గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థులు
మరియు పాఠశాల విద్యార్థి లేదా ప్రొఫెషనల్ కావచ్చు లేదా
సిటీ గురించి తెలుసుకోవాలనుకునే మరియు సిటీ ప్లానింగ్ గురించి
తెలుసుకోవాలనుకునే ఎవరైనా ఈ కోర్సు నుండి
ప్రయోజనం పొందవచ్చు మరియు నేర్చుకోవచ్చు.